Vereniging
TURKS HUIS
(Türkevi)
Van Hogendorpstraat 195
Amsterdam Staatsliedenbuurt

Postbus 58070
1040 HB Amsterdam
Tel. (+31) 020 - 684 57 12
Giro 639 14 12
Email

Vragen over het olieworstelen: klik hier:

• Home
• Home MokumTV
• E-mail

De gladiatoren op de cover van het glossy magazine HighLife Foto: Bianka Beringen

De poster met de aankondiging voor de vierde editie van het Turks 0lieworstelen zag er al veelbelovend uit. Twee gespierde kerels die hun bovenlijf en strakke leren broek geheel met olijfolie hadden Ingevet. Glibberen maar. De competitie is alleen opengesteld voor mannen. dus leek het Highijfe het beste om ons vrouwelijke reportersduo Beringen naar het spektakel te sturen. Dat de dames het prima naar hun zin hadden blijkt uit het volgende verslag.

Glimmende gespierde mannen in al even glimmende zwarte leren broeken. Dit is Turks olieworstelen en voor de 4e keer werd het Europees Kampioenschap in Amsterdam gehouden. In de zon op de grasmat van een Turkse voetbalvereniging werd op 4 juni door diverse licht- en zwaargewichten om de eer gestreden: Europees Kampioen te worden in een van de categorieën

Nadat het Highufe-team bij de ingang gefouilleerd werd (op drugs of wapens?) betraden wij de arena. Tussen het schaapgebraad, de Turkse boeken en de voetbaisjaaltjes- en vaantjes van Turkse clubs, vonden we de enige drug van de dag: koffie.

Gelukkig regende het niet, want voor het gewone volk stonden drie niet overdekte tribunes klaar. Voor de worstelaars ook prettig. Van nek tot teen smeren zij zichzelf in met olijfolie en dat is al glibberig genoeg. Voor de eregasten was er een lekker beschutte, overdekte tribune.

Versteend

Turks olieworstelen is een al eeuwen oude sport en komt eigenlijk uit Egypte. Door allerlei oorlogen en veldslagen komt het in 330 na Chr. in Istanbul terecht, wat toen de hoofdstad van het Romeinse Rijk was. Het werd bijna een van de belangrijkste sporten van het rijk, tot de kerk ingreep en de boel verbood. Dat deed en doet de kerk wel vaker met leuke dingen. Jaren later besloot derwisj Alp Eren San Saltuk, een religieus kopstuk, om toch weer olieworstelwedrijden te gaan organiseren, zeventien kilometer buiten de stad Erdine waar hij heerser van was. Hij staat bekend als de eerste olieworstelaar Osmaanse Stijl. Nu nog wordt in Erdine jaarlijks gestreden om de titel 'Kampioen van Turkije'.

In Amsterdam waren veel van de kampioenen van Turkije aanwezig. Maar er waren ook Europese- en wereldkampioenen. De wedstrijden begonnen in de lichtere categorieën, hoe zwaarder de categorie werd hoe imposanter de mannen. Duurde in de lichtere categorie het worstelen gemiddeld tien minuten en waren het vaak beweeglijke mannetjes, in de zwaardere groep gingen grote beren van kerels elkaar log te lijf. Vaak kwam het hierbij voor dat zij minuten lang in dezelfde worstelgreep als versteend bleven liggen. Er was geen gegrom of geschreeuw, alleen grote concentratie en spierkracht. Die mannen zitten helemaal onder de olijfolie. Je kan je dus wel voorstellen dat ze nauwelijks grip op elkaar kunnen krijgen. Wat het nog moeilijker

maakt, is dat al die olijfolie ook in hun ogen gaat zitten, waardoor ze soms met een of twee ogen even minder zien. De wedstrijd kan dan onderbroken worden om met een doekje de ogen uit te wrijven.

De worstelaars zijn helemaal naakt op een leren broek na, 'de kispet' die tot net over de knieën gaat. Ze mogen geen onderbroek dragen.

Met een heuse gieter wordt ook flink wat olijfolie in de broek gegoten. De broek is namelijk het houvastpunt voor de tegenstander. Bij het gewone vrije worstelen krijgt men een strafpunt als geprobeerd wordt de tegenstander bij de schaarse kleren te grijpen. Bij het olieworstelen is het

juist de truuk om een of twee handen in de broek van de ander te wurmen zodat je hem omhoog kan sjorren en om kan trekken. Het is handig als het binnenin die broek dan ook makkelijk glijdt. Bij de lichtgewichten lukte deze methode niet zo, maar de zwaren lagen geregeld minutenlang met de handen in elkaars broek.

Die broek moet zeer sterk zijn en is het liefst gemaakt van waterbuffelleer. Er mag niets uitsteken, want dat geeft de tegenstander houvast. Ook in spijkerbroek mocht je deelnemen

Hier waren dan meestal de zakken afgesneden. Flink veel olijfolie erover en klaar.

Navel

Een wedstrijd in een van de drie hoofdcategorie‰n kan maximaal een uur duren! In de categorieën hieronder dertig minuten. Je hebt verloren als je op de grond belandt met je navel naar de hemel gericht of als de ander je op heuphoogte optilt en drie stappen met je rondloopt. Je hebt ook verloren als je broek tijdens de wedstrijd losraakt en je geslachtsdelen zichtbaar worden. Het is verboden om je tegenstander in de lucht te tillen en hem dan op zijn hoofd te laten vallen, de ander belachelijk te maken of de scheidsrechter of het publiek te beledigen. Ook vlieg je de wedstrijd uit als je de ander z'n broek naar beneden probeert te trekken, gaat schoppen of aan haren, oren of geslachtsdelen gaat trekken. Bovendien mag je geen piercings hebben, maar het lijkt me dat je dat als worstelaar ook zo wel uit je hoofd laat.

In de loop van de middag bleken de drie tribunes niet voldoende te zijn, duizenden mensen waren op het worstelfestijn afgekomen. Overal langs het 'mannenveld' stonden en zaten mensen driftig met de Turkse vlag te zwaaien, er waren hele Turkse families, likkebaardende homo's, sportschooltypes en vrouwen met en zonder hoofdbedekking. Geen politie te zien en waarschijnlijk geen pelotonnetje ME paraat om de hoek.

Ondanks de opwindende taferelen was de sfeer gemoedelijk. Er waren Turkse vaders die hun zonen uitlegden wat er allemaal gebeurde. Er waren Turkse mensen die trots zijn dat dit uit Turkije komt, dat het al zo oud is en dat er zoveel mensen op af komen.

Het olieworstelen is in Amsterdam verzeild geraakt dankzij Veyis Güngör en Mohamed el-Fers. Zij wilden iets vanuit de Turkse cultuur organiseren en wat lag meer voor de hand dan het olieworstelen, dat in Turkije razend populair is. De worstelaars worden daar als helden gezien. Het leek de heren wel wat om dit bij het Nederlandse publiek te introduceren. Om met eigen ogen te bekijken hoe het bij worstelen toegaat, gingen ze naar Erdine, waar voor de 636e keer ge-olieworsteld werd.

Toen de plannen om het olieworstelen naar Nederland te halen daar bekend werden, kregen de mannen een warm onthaal. Het Turks olieworstelen zou de grenzen gaan overschrijden en een wereldsport worden. De aanmeldingen van worstelaars die in de eerste West-Europese wedstrijden wilden meedoen, stroomden binnen. Na het vinden van een geschikt terrein zonder de bekende Amsterdamse hondendrollen, moest er een eerste Euro-agha - de sponsorende beschermheer van het toernooi - gevonden worden. Op 11 september 1997 was het zover.

Toen werden de eerste olieworstelfans op Schiphol gesignaleerd die wereldkampioen Cengiz Elbeye kwamen verwelkomen en werd er voor het eerst in de geschiedenis in Amsterdam op z'n Turks geworsteld. Na twee jaar is de manifestatie al uitgegroeid tot de belangrijkste olieworstelwedstrijd na die in Erdine.

Schaap

Dit jaar wordt het feest geopend met een uit Ankara overgevlogen fanfarekorps. Twintig mannen met rode jurken en gele slippers die een soort oosterse fanfaremuziek spelen. De majorettes ontbreken er alleen nog aan, maar dat komt omdat deze fanfare vroeger vooraan in de veldslagen liep om met hun muziek de manschappen op te jutten. Hopelijk hadden ze dan wel andere kleren aan, want dit rood was niet bepaald een schutkleur en met zo'n jurk blijf je aan de eerste de beste struik hangen.

Terwijl zij spelen, schrijven de worstelaars zich in en de eersten gaan kwistig met de olie aan de slag. De hoofdsponsor van dit jaar, de agha, wordt voorgesteld. Dit is een erefunctie, die je kan verwerven door het hoogste bod uit te brengen op het schaap dat elk jaar geveild word Hiervoor wordt een schaap geleend van een kinderboerderij uit de buurt.

De agha van 2000, de heer Zeki Balci, had vorig jaar f 70.000,- voor het schaap geboden. Hij verwierf hiermee dus de titel van agha en daarmee werd het schaap het 'duurste schaap van Europa'. Na de veiling gaat dit schaap overigens niet aan het spit, maar blijft het de rest van zijn leven slijten als knuffeldier.

Als het dan zover is dat er geworsteld kan gaan worden, begint de ceremoniemeester van de dag de worstelaars in een rap voor te stellen aan het publiek. De man rapte in het Turks, dus dat was alleen voor Turkse oren weggelegd. Hierna begint een indrukwekkende warming-up van alle mannen van een bepaalde categorie.

Zij huppen over het veld en slaan zichzelf op de dijen, zij knielen en raken de grond en hun voorhoofd aan, ze begroeten hun tegenstanders en maken elkaars armen los. Voor degene die dit alles het indrukwekkendst doet, is een prijs voor "de mooiste worstelaar" weggelegd.

Hierna gaat de hele categorie worstelen, soms wel zeven paren tegelijk.

Dit gebeurt onder een opzwepend muziekje van grote trommels en Turkse fluiten. Er zijn worstelaars van verschillende nationaliteiten en kleuren. Meedoen is een ere-kwestie, verliezen een nederlaag. De winnaar van de hoofdcategorie mag zich een jaar lang tooien met de Zilveren Gordel.

Ahmet Tasci was dit jaar de gelukkige. Behalve geld, krijgt hij ook een prijsdier, maar die kameel hebben wij niet gezien. Het was zo ook indrukwekkend genoeg.

Het artikel Glibberende en gespierde gladiatoren werd gescheven door Jolanda Beringen met foto´s van Bianka Beringen en verscheen in het jaar 2000 in het zomernummer van HighLife (ISSN 0927-5428)

Lees ook "Met Stella Braam in de olie"

Bij de allereerste Nederlandse wedstrijd liet onderduikjournaliste Stella Braam zich in als olieworstelares.

All sites © 2001 Mohamed el-Fers | Home