|
|
Nestkastjes maken
Waarom maken we nu een nestkastjes en hangen we deze op? Wel, dat is heel simpel: de mens heeft de natuur vrij grondig verstoord en de vogels worden extra zwaar getroffen door deze problemen. Velen van hen zijn holenbroeders die zoeken naar holtes in rotsen, huizen, houtstapels en dode bomen, onder dakpannen, enz. . Verschillende factoren zorgen ervoor dat de holenbroeders steeds moeilijker een stekje vinden. Je kan de natuur helpen door het maken van een nestkastje, en het is tevens een zinvolle activiteit, want je geeft de vogels een degelijke nestgelegenheid. Een goed gemaakt en opgehangen nestkastje geeft wel degelijk kans op succes. En in het geval van insecteneter (mezen…) haal je bovendien een nest diertjes in de buurt die in grote hoeveelheid “schadelijke” organisme verorberen. Voordat een nest pimpelmezen uitvliegt, zullen er 15.000 rupsen en ander ongedierte door de kelen van de kleintjes zijn gegleden! Het voortdurend aan en afvliegen van het ouderpaar is een bijzonder boeiend spektakel. Volg ze op een behoorlijke afstand zodat je de dieren niet afschrikt! Het bouwen van nestkastjes is niet zo moeilijk en een aangename manier om een koude winterdag door te brengen. Als ze ten laatste eind maart hebben opgehangen, heb je een goede kans dat er in mei al een koppel broedende mezen of andere vogels in huist.
Het bouwen van het nestkastje:
Algemene tips:
- Maak gebruik van watervast hout, zoals massieve plankjes, multiplex, hardboard, … want het afgewerkte nestkastje moet jarenlang in weer en wind kunnen hangen. Neem dus geen vezelplaat af ander materiaal dat niet vocht bestendig is. Je mag het hout ook niet verven, vernissen of behandelen met hout beschermers omdat daardoor giftige stoffen vrijkomen die schadelijk zijn voor de vogels. Wel kan je een stuk bitumenpapier (roofing) op het dak leggen als extra bescherming tegen de regen.
- Hang de kastjes tussen de twee en drie meter hoog op een plekje dat een eind weg ligt van lokalen en lawaai. Kies een plaats waar katten niet makkelijk bij kunnen. Bij het ophangen let je erop dat de vliegopening naar het zuidoosten is gericht. Hang het kastje recht of licht naar vooroverhellend en zorg dat het bovendeksel steeds een stuk overhangt om inslag van regen te vermijden. Voor het ophangen kan je bijvoorbeeld een verticale lat aan de achterzijde vast maken.
Met een metaaldraad, of nog beter, een oude binnenband van een fiets, maak je het nestkastje vast aan een boom. Domweg vastnagelen is om begrijpelijke redenen uit den boze: het beschadigt de boom en de nagels zijn niet recupereerbaar. Zorg ook voor een vrije aanvliegroute van de opening. Een vijf a tiental meter is geen overbodige luxe. Nadat de jonge vogels zijn uitgevlogen wordt het kastje binnen grondig schoon gemaakt. Dikwijls wordt het nestkastje als winterslaapplaats gebruikt door de vogels.
Enkele kasttypes:
1 Het gewone klassieke vierkant model:
Gebruik hout van 1.5 tot 2 cm dikte en maak de kast zoals in figuur 1. Je kan het ontwerp naar smaak wijzigen, vb een schuin dak naar voren laten overhellen. Zorg ook voor een afneembare boven onder of zijkant. Dat vergemakkelijkt het reinigen van de kast nadat de jongen zijn uitgevlogen. Voorzie best geen zitstokje voor de opening. Je maakt het op die manier makkelijker voor de prooivogels om het broedsel leeg te roven, en de alom tegenwoordige mussen houden niet van kastjes zonder stokje. En mussen zijn nu eenmaal zodanig aangepast aan onze omgeving dat ze geen bedreigde soort vormen! Welke vogelsoort er in de nestkast komt, wordt bepaald door de keuze van de binnenmaten en de diameter van het vlieggat hieronder bevind zich een lijstje met kast afmetingen, alle maten zijn gegeven in centimeter behalve deze van het vlieggat, deze is uitgedrukt in milimeter Het gezond verstand zegt natuurlijk ook dat en kast van bvb een specht maar succes kan hebben als die specht in de buurt van een geschikte leefomgeving ziet.
Pimpelmees, zwarte mees, kuifmees:
Hoogte = 20, Breedte = 10 tot 15, Diepte = 10, Vliegopening = 26 tot 28
Koolmees, ringmus en de vliegenvanger:
Hoogte = 20 tot 25, Breedte = 10 tot 15, Diepte = 10 tot 15, Vliegopening = 30 tot 32
Huismus, en de gekraagde roodstaart:
Hoogte = 20 tot 25, Breedte = 10, Diepte = 20, Vliegopening = ovaal, vert: 45 op hor: 30.
Grote bonte specht:
Hoogte = 28, Breedte = 15, Diepte = 15, Vliegopening = 46.
Steenuil:
Hoogte = 35, Breedte = 20, Diepte = 18, Vliegopening = 67 tot 70.
Holenduif:
Hoogte = 35, Breedte = 20, Diepte = 18, Vliegopening = 85
2 Het uitgeholde berkenstammetje:
In plaats van een kast ineen te timmeren uit plankjes kan je met behulp van een hamer een ronde beitel en een boormachine ook een berkenstammetje uithollen. En daarna boor je een vliegopening volgens tabel. Als deksel neem je een schijf berkenstam. Het uithollen zelf is een klus voor mensen met voldoende geduld, maar het resultaat oogt mooi en natuurlijk. De kasten zijn minder stevig en barsten snel en gaan op den duur rotten.
3 kasten voor half holenbroeders.
Zogenaamde half holenbroeders kiezen voor kasten met een zeer grote vliegopening. Bij deze soorten moeten de jongen immers vanuit het nest de omgeving kunnen overzien op de tekening hieronder vindt u twee modellen het eerste model is geschikt voor een torenvalk. Deze kast moet dan wel hoog worden opgehangen, zo ‘n 8 a 10 m hoog, Bega hierbij geen ongelukken. Het tweede type heeft een hoogte van 20 cm , een breedte van 15 cm en een diepte van 12 cm . De vliegopening is 7 cm hoog en 10 cm breed. Deze kast is geschikt voor de kwikstaarten, roodborstjes, en de grauwe vliegenvangers.
zie ook http://home.wanadoo.nl/madelen.essens/index.html
http://www.ping.be/~pin29174/nestkast.htm
http://home.wanadoo.nl/madelen.essens/NestkastOverzicht.html
http://www.detuingids.be/pages/detail.asp?Id=1859
http://home.planetinternet.be/~dmmich/sier002a.htm
http://www.naturapajottenland.be/nestkastjes.html
