HET FAMILIEWAPEN VAN HET GESLACHT DE LATER

Het geslacht de Later is oorspronkelijk afkomstig uit Frankrijk en naar alle waarschijnlijkheid van daaruit geweken vanwege, godsdienstvervolgingen, naar het 
gastvrije Nederland om zich het eerst te vestigen te Middelburg vanwaar de familie zich verder over de provincie Zeeland en andere provincies heeft verspreid.
De oorspronkelijke schrijfwijze van de naam Is: "De Later" (Frans: de l'atre). Zo vestigde zich in de eerste helft van de 1 7de eeuw een Johan De Later, als 
gildebroeder van het boekbindersgilde te Middelburg.
Directe nakomelingen van hem vestigden zich op Schouwen en Duivenland en het eiland Tholen.
In het Gildeboek van genoemd gilde, welk boek nog aanwezig is te Middelburg op het Rijksarchief, komt het wapen van Johan De Later als een schets in potlood 
voor waarvan de beschrijving als volgt luidt:
"Een schild van zilver beladen met een keper van 1 keel (rood) en vergezeld van 3 Jeruzalem Krulzen van sabel (zwart), geplaatst 2-1 Helmtekens, een zeskantige 
ster (zilver), wrong en dekkleden: zilver en keet". Middelburg 1630

Symbolische betekenis:
De rode keper duidt op standvastigheid, steunen en schragen.
De Heilige Jeruzalem Kruizen symboliseren het geloof.
De ster verzinnebeeldt het Hogere.
Men krijgt dus als betekenis:
Door standvastig geloof bereikt men het Hogere.
De kleurencombinatie zilver en rood is het symbool van de moed om uit te komen voor het ware geloof.

Aardig is het te weten dat dit wapen zo geheel overeenkomt met de strijd van de oude De Later te Oud-Vosmeer voor zijn geloof, twee eeuwen later in 1830. De 
strijdbare natuur van de De Laters verloochende zich dus ook niet en durfden de leden van het geslacht De Later steeds voor hun mening uit te komen en ervoor 
te vechten desnoods.
Dit strekt het geslacht tot ere. Het familiewapen is dus voor hen Inderdaad betekenisvol.
Tekst: van onbekende hand


Aanvulling na onderzoek:
Alles wat met wapens samenhangt wordt heraldisch genoemd en het hele complex van wapenkunde en wapenkunst heet HERALDIEK. Wapens 
vertegenwoordigen personen of groepen van personen alsof ze zelf aanwezig waren. De aanwezigheid van een wapen fungeert als plaatsvervanging van de 
persoon, zelfs na diens dood.

ONDERDELEN VAN EEN WAPEN:
De kleuren:
Het spreekt vanzelf dat de kleuren zeer helder en sprekend zijn. Men moet tenslotte de schilden eventueel van veraf kunnen onderscheiden. De kleuren die 
gebruikt worden, vooral in de beginperiode, zijn: KEEL (rood), AZUUR (blauw), SINOPEL (groen) en SABEL (zwart). Later zijn zilver en goud toegevoegd, veelal 
door vorstelijke personen.

Het schild:
Dit onderdeel is het meest belangrijke van het wapen. De vorm kwam vroeger sterk overeen met een echt strijdschild, doch later zijn er verschillende vormen en 
grafische vormgevingen ontstaan. "Een schild van zilver, beladen met een keper van 1 keel en vergezelt van 3 Jeruzalem Kruizen van sabel geplaatst op 2/1."
Het zilveren schild is voorzien van een rode. Opwaarts gerichte kepersnede. De genoemde Jeruzalem Kruizen komen echter op de tekening niet voor. De kruizen, 
zoals ze getekend zijn, zijn zgn. Krukkenkruizen (zie afbeelding).

De helm:
De helm, duidelijk herkenbaar als beschermmiddel voor het hoofd, Is reeds lang een onderdeel van de wapenuitrusting. Samen met het schild was de helm In het 
begin van de Middeleeuwen het voornaamste verdedigingswapen. Daardoor werd de helm de drager van herkenningstekens, zelfs nog voor het ontstaan van de 
heraldiek.

De toevoeging van een helm bij een schild is niet alleen het recht van de adel, elke vrije burger bezat en bezit nu nog het recht een helm aan zijn wapen toe te 
voegen. Met uitzondering van wapens voor vrouwen en geestelijken. De helm van De Later is een zgn. Traliehelm, zoals vanaf de 16e eeuw in zwang was.

Het helmteken:
Dikwijls, doch niet altijd, is het helmsieraad een herhaling van het schildfiguur en draagt de kleuren van het schild. In geval van De Later is het helmteken "een 
zeskantige, zilveren ster". Een Davidster?

De wrong en dekkleden:
De kleuren van de wrong en de dekkleden zijn dezelfde als de kleuren van het schild. Deze attributen waren rond de 14de eeuw niet meer dan een soort 
nauwsluitende kap op of om de helm om deze af te dekken tegen de felle zon. In de loop van de tijd werden de kleden langer, om ook de nek en de schouders te 
bedekken. Hoewel de potloodtekening van het wapen een aantal hartvormige figuren op de plaats van de wrong laat zien kan er alleen sprake zijn van een ineen 
gedraaide doek die als wrong op de helm is geplaatst. De indruk bestaat dat onder invloed van de tijd de tekening wat wijzigingen heeft ondergaan. Heraldisch 
gezien komen er nimmer figuren in een wrong voor.

Gebruik is gemaakt van een potloodtekening van het familiewapen, een tekst van onbekende hand, "Elseviers gids van de Heraldiek", "Heraldiek, bronnen, symbolen en betekenis", een 
computer voor de reconstructie.

Ike Nagelkerke (kleindochter van Jasper de Later)
Deventer, 17december 1997