web hosting short URLs photo sharing

De geschiedenis van de stad Vilnius weerspiegelt de bewogen geschiedenis van Litouwen. De stad wordt in 1323 gesticht door aartshertog Gediminas en wordt de hoofdstad van het zich sterk uitbreidende Litouwen. Met de personele unie met Polen (1386) wordt het grote Pools-Litouwse rijk gevormd. Naarmate Litouwen in het oosten steeds meer afbrokkeld wordt Polen steeds meer overheersend binnen dit geheel. In 1569 wordt de Unie tussen Polen en Litouwen gevormd, waarbij Litouwen meer een deel van Polen wordt.

In 1773 werd het oostelijke deel van Litouwen, wat deel uitmaakte van het Pools-Litouwse rijk, deel van Rusland. In 1792 werd de rest van Polen verdeeld en kwam ook de rest van Litouwen bij Rusland. Litouwen was opgedeeld in drie gouvernementen: Kowno (Kaunas), Wilna (Vilnius) en Grodno (Gardinas). Na 1815 kwam ook het district Suwalki (Suvalkai) bij Rusland.
Lang werden er in het Russische rijk geen poststempels gebruikt: brieven werden wel geregistreerd. Soms werd op de achterzijde van de brief het gewicht en het ontvangen bedrag genoteerd.
Hoewel wel al eerder in sommige plaatsen gebruikt, komen er in 1782 officiele stempels, die worden ingevoerd als bewijs dat het juiste tarief is ontvangen.
In de postale regels van 22 oktober 1830 wordt bepaald dat alle brieven zowel bij verzending als bij aankomst een poststempel moeten krijgen met plaats en datum.
En over data gesproken: het Russische rijk gebruikt tot february 1918 de oude Juliaanse kalender en bij data in verband met deze periode doe ik dat ook. Voor onze tijdrekening, die de meeste landen ook al in die periode gebruikten, moet er 12 dagen bijgeteld worden voor de periode 1800-1899, en 13 dagen voor de periode na 1900.

Uit deze eofilatelie-periode hieronder een brief uit Vilnius, 1837:

Afbeelding (JPEG verkleind tot 60 %) gezonden door M. Lam

Het zeldzame stempel: Het stempel is in een oude schrijfwijze. Vilnius is nog wel te herkennen, het tweede woord is 'januari' in een zeer oude vorm.

Het stempel was niet alleen teken de zending was gewogen en geregistreerd en het porto was betaald, het was ook een afzender-stempel en in feite werden alle brieven dus aangetekend.
Vaak werd bij vertrek nog een tweede stempel gegeven: het vertrekstempel. In de plaats van aankomst werd dan nog een aankomststempel gebruikt.

Bij de hervorming van 1830 behielden alleen de postkantoren van St. Petersburg en Moskou hun bestuursfunctie. De nieuwe gouvernements-postkantoren, zoals Vilnius, vielen direct onder het 'Hoofd-Postbestuur', dat deel uitmaakte van het Ministerie van Binnenlandse Zaken.
Bij de hervorming van 1884 werden de postkantoren in 7 klassen ingedeeld. Deze indeling gebeurde op basis van 'omzet'. Bovenaan stond KONTORA Klasse I met een omzet van minstens 100.000 rubel.

Invoering van postzegels: 1857.
Hiermee is ook de noodzaak ontstaan van afstempeling. In het begin werden hiervoor nog stempels uit de vorige periode gebruikt tot de invoering van nummerstempels. Grotere plaatsen, hoofdsteden van de gouvernementen dus, kregen een cijfer omgeven door punten in een cirkelvorm. Voor Vilnius was dit het cijfer "5". Voor de achterzijde werden bovendien nog de oude stempels gebruikt.
Voor post naar het buitenland werden pas in 1864 postzegels gebruikt.

ENKELRING-STEMPELS

Na 1860: enkelringstempels in Rusland met alleen cyrillische letters (alleen Moskou en St. Peterburg kregen een dubbelring-stempel):

Klikken op een illustratie: blow up. Ware grootte van scan: 13,36 x 9,77 cm.
Details over het maken van de illustraties:Picture
Briefkaart uit Vilnius-4 (Wilna) naar Brussel (1881). Bovenin de plaatsnaan, daaronder dag, daaronder maand in cyrillische letters, daaronder jaar. Onderin een ornament. Bij kleinere plaatsen kwam later in plaats van het ornament de provincie, maar Vilnius (Wilna) was ook hoofdstad van het gouvernement Wilna en hield daarom het ornament.


Klikken op een illustratie: blow up. Ware grootte van scan: 13,14 x 9,97 cm
Details over het maken van de illustraties:Picture
Briefkaart uit Vilnius-5 naar Berlijn (1885).


In latere stempels komt meer informatie te staan:

Klikken op een illustratie: blow up. Ware grootte van scan: 15,12 x 8,77 cm
Details over het maken van de illustraties:Picture
Postwaardestuk (envelop met ingedrukt zegel, Mi. nr. U33), 5 februari 1891. Achterzijde:
Van Vilnius (Wilna 12) naar Riga, met stadspoststempel.
Dit stempel geeft al weer meer informatie dan de vroege enkelring-stempels: onderin het stempel wordt aangegeven:

De maand is nog in cyrillische letters en het jaartal staat direct onder de maand.

In circulaire 13 van 5 april 1890 komt de instructie om bij nieuwe stempels voor de maand Romeinse cijfers te gebruiken. Dit gebeurde op suggestie van de U.P.U., de Universal Postal Union.
Ook veranderen de stempels in Rusland in het 'crossed date'-type. In het midden staat eerst de dag, daaronder de maand (in Romeinse cijfers), links van de geheel de eeuw en rechts de rest van het jaartal:

Uit Vilnius naar Magedeburg (1898)
Klikken op een illustratie: blow up. Ware grootte van scan: 15,21 x 12,45 cm
Details over het maken van de illustraties:Picture