web hosting short URLs photo sharing

Zoals bij de postale geschiedenis van Vilnius is beschreven, was Vilnius alleen kort in de overgangsperiode na de Eerste Wereldoorlog, hoofdstad van Litouwen.
De "voorlopige" zetel van de regering werd uiteindelijk de stad Kaunas.
In Kaunas werd op 1 januari 1919 de eerste overeenkomst gesloten met betrekking tot postverkeer tussen Litouwen en het buitenland, in dit geval Duitsland. In dit verdrag werd bepaald welke post werd toegestaan, welke talen waren toegestaan. Het uitwisselingspunt aan de Duitse kant werd Postkantoor 1 in Königsberg, en aan Litouwse zijde het postkantoor in Kaunas. Voor Duitsland ondertekende Karl Ziegler (Militär-Postdirektor bij Oberbefehlshaber Ost), voor Litouwen tekende R. Sliupas (vertegenwoordiger van de Litouwse regering in Kaunas). Op 2 januari vluchtte de regering voor de Polen naar Kaunas.
De eerste postzegels -de 1e en 2e Vilniusuitgaven-(Mi. 1-8)- werden nog in Vilnius uitgegeven.
Hierna, op 29 januari, werden in Kaunas gelijksoortige postzegels uitgegeven: de 1e druk van eerste Kaunasuitgave (Mi. 9-12).
De Kaunas-uitgaven zijn gemakkelijk te onderscheiden van de Vilnius-uitgaven. De Vilnius-uitgaven hebben de foute aanduiding 'pasta'. Bij de Kaunas-uitgaven is dit verbeterd in het juiste 'pastas'.
De drie Kaunas-uitgaven zijn ook weer eenvoudig te onderscheiden: de eerste Kaunas-uitgave heeft als muntaanduiding voluit 'skatiku'. De tweede Kaunas-uitgave gebruikte de afkorting 'sk'na de waarde-aanduiding. De derde Kaunas-uitgave gebruikte 'sk' voor en na de waarde-aanduiding.
Op 6 februari volgde 2e druk van de eerste Kaunas-uitgave.
De postzegels van deze eerste Kaunasuitgave werden gedrukt in velletjes van 20: vijf zegels naast elkaar en vier rijen van vijf onder elkaar. Alleen de waarden 10-15-20 en 30 werden nu uitgegeven, waarschijnlijk omdat de hogere waarden nog in voorraad waren uit de 2e Vilnius-uitgave. Alle vier waarden (Mi. 9-12) zijn later bij de tweede druk herdrukt.
Bij de tweede Kaunas-uitgave ligt dit anders.
Op 18 februari volgde de 1e druk van de tweede Kaunasuitgave (Mi. 13-19), maar alleen de waarden 10 sk., 15, 20, 30, 40 en 50 (Mi. 13-18) zijn toen gedrukt. Dit gebeurde wel op dezelfde manier als de eerste Kaunas-uitgave in velletjes van 20 zegels.
Op 26 februari kwam de 2e druk ook van deze waarden (Mi. 13-18) en bovendien de 3e druk van de waarden 20 sk, 30, 40 en 50 (Mi.15-18), ook op dezelfde manier in velletjes van 20 zegels.
Op 1 maart verscheen de 4e druk met alleen de waarde 60 sk. (voor deze waarde dus de eerste druk), maar deze waarde werd gelijk -op één drukplaat- met de tweede druk van de derde Kaunas-uitgave gedrukt.
De eerste Kaunasuitgave:

De tweede Kaunasuitgave:
De reconstructie van de oorspronkelijke posities van de zegels in een vel, kan bij de Kaunas uitgaven grotendeels gebeuren via het kader van de postzegels. Voor de bovenrand en onderrand zijn gekantelde o's gebruikt. De staafjes met de letter o werden gekanteld, maar de witruimte boven en onder een drukletter verschilt. Onder een drukletter is meer witruimte. Doordat de letter o in de boven en onderrand niet consequent dezelfde kant op is gekanteld, verschilt de afstand tussen de ovalen in het kader van de postzegel.
Voor de tweede Kaunas uitgave zijn de clichés van de eerste gebruikt. Wel is een groot aantal zegels op andere posities terecht gekomen. De vijf zegels van de eerste rij bleven op dezelfde positie. Bij de tweede, derde en vierde rij kwamen de zegels in omgekeerde volgorde: 1-2-3-4-5//10-9-8-7-6//15-14-13-12-11//20-19-18-17-16.
Van Mi. 10 van de eerste Kaunas-uitgave komt een bekende misdruk voor: door het wegvallen van de '1' is een waarde van 5 skatiku (in plaats van 15) ontstaan. Ook van de tweede Kaunas-uitgave is een bekende misdruk: bij Mi. 15, 20 sk., is de 'p' van pastas weggevallen bij delen van de tweede druk. Van deze beide zegels zijn ook vervalsingen bekend. Van de eerste en tweede Kaunas-uitgave zijn ook valse velletjes in stereotypie-druk. Dit is een apart drukprocedé, dat voor de tweede druk van de derde Kaunasuitgave werd gebruikt.

De "Mariampole"-vervalsingen van de eerste en tweede Kaunasuitgave:

De enige -geantidateerde- afstempeling op deze 'vervalsingen' is van de plaats 'MARIJAMPOLE *a* " . Brieven met de de eerste en tweede Kaunas uitgave en deze afstempeling zijn nooit gevonden, zodat men altijd al twijfelde aan de echtheid. Aan de zegels zelf is de vervalsing moeilijk te herkennen, omdat ze vervaardigd zijn door de postmeester van Litouwen, Sruongo. Hij had de beschikking over de oorspronkelijke -wel wat versleten- clichés.
Onderzoek van Walter Norton maakt aannemelijk dat de zegels gemaakt zijn op verzoek van de Litouwse Vredes Delegatie, die vanaf 16 januari 1919 in Parijs was.
Ze hadden geld nodig voor hun levensonderhoud, en stuurden daarom een verzoek naar Litouwen om postzegels, die ze dan konden verkopen aan handelaren.
Ook veel latere vervalsingen zijn te danken aan A. Sruonga en zijn helpers. Tegen Sruonga en Augunas, de directeur van het postkantoor in Memel begon in december 1934 een strafproces. Bij Sruonga werd bij zijn arrestatie ook een aantal drukplaten van de Kaunas-uitgaven gevonden. Sruonga liet van alle uitgaven afwijkingen, tandingsfouten, etc. maken en voor zichzelf reserveren om te verkopen aan handelaren en verzamelaars. Door manipulatie wist hij ook de prijzen van sommige zegels op te drijven. Veel Sruonga-maakwerk is ook automatisch in catalogi terechtgekomen, omdat hij ervoor gezorgd had dat de zegels in geringe hoeveelheden aan het loket verkocht werden en dus postaal gebruikt werden. In 1935 kreeg Sruonga 15 jaar tuchthuis en de overigen een half tot 3 jaar.

Er kwam ook nog een derde Kaunas-uitgave (Mi.20-26): op 1 maart 1919 de 1e druk, alleen van de waarden 10 sk, 15 en 20. Bij de tweede druk op 3 maart werden alle waarden (Mi.20-26) gedrukt.


De 1e druk van de derde Kaunas-uitgave heeft de veel plaatfouten van de tweede Kaunas-uitgave. Dezelfde platen zijn gebruikt.
De tweede druk werd vervaardigd op een krantendrukpers, volgens een heel ander drukprocede, de stereotypie. Hierbij werd een drukplaat gemaakt van meerdere cliché's. De drukplaat kreeg ook een aparte samenstelling: een vel van de 7 waarden van de 2e druk van de derde Kaunas uitgave (Mi. 20-26) samen met 4e druk van de tweede Kaunas-uitgave.
Hierbij werden de oorspronkelijke platen gebruikt als basis, en alleen de waarde-aanduiding en de afkorting voor de munt "sk" werden opnieuw gezet. Op een drukplaat kwamen zo dus 7 maal 20 zegels van de derde Kaunas-uitgave, en om het vel vol te maken nog 1 maal 20 zegels van de tweede Kaunas uitgave (60 sk).
De plaat kwam er dus als volgt uit te zien: boven 20 zegels (vier rijen onder elkaar van vijf zegels) van 'sk 30 sk' (Mi. 23), 20 zegels van 'sk 20 sk.' (Mi. 22), 20 zegels van 'sk 15 sk' (Mi. 21) en 'sk10 sk' (Mi. 20). Daaronder nog 4 blokken: 20 zegels van '60 sk' (van de tweede Kaunas-uitgave dus), 20 zegels van 'sk 60 sk' (Mi. 26), 20 zegels van 'sk 50 sk' (Mi. 25) en 20 zegels van 'sk 40 sk' (Mi. 24).
Het Nederlandsch Tijdschrift voor Postzegelkunde spreekt in 1919 al over een'raadselachtige wijze van samenstelling' van deze plaat:

sk 30 sk	sk 20 sk	sk 15 sk	sk 10 sk
60 sk	sk 60 sk	sk 50 sk	sk 40 sk

Na veel aandringen kwamen de bij de firma Hermann ín Berlijn bestelde zegels. Deze 'Berlijnse drukken' zijn gedrukt op grijsachtig geblauwd papier, met een watermerk van nauwe golflijnen, het zgn. 'Rijksbroodbonpapier'. Ze zijn gemaakt in steendruk.
Over de kwaliteit meldt het Nederlandsch Tijdschrift voor Postzegelkunde (1919, nr. 6, p. 88): "Veel zorg is ter drukkerij aan de zegels niet besteed, vergeleken met die der Rijksdrukkerij. Zegels midden door getand en andere voor vernietiging bestemde vellen zijn afgeleverd: alles geeft den indruk dat er met den grootsten spoed gewerkt is, en er geen tijd overbleef, de verknoeide vellen uittezoeken. Dit belooft nog iets voor de .... dwazen en hunne toelachende geldzuchtige leveranciers."

Op deze brief veel te zien, wat gespecialiseerd verzameld kan worden: aantekenstempel, stempel, 1937 naar Parijs:

Op de achterzijde een sluitstrook "MUITINEJE", dit betekent "douane":

SPOOR-STEMPELS

Er zijn drie typen treinstempels in Litouwen gebruikt: klein-rond, groot-rond en ovaal. Op de brief hieronder zien we een voorbeeld van een ovaal treinstempel. Op het stempel werd de beginplaats en eindplaats, en het nummer van het treintraject vermeld. een lijst van de trajecten is te vinden in het eerste nummer van het tijdschrift HBG (1983)

Brief met het spoorstempel "RYGA-KYBARTAI", onderin het stempel zou -hier niet leesbaar- moeten staan "PASTO VAG. N 2 ". Dit stempel was in gebruik van 1927-1940 op deze lijn. Kybartai ligt in het zuid-westen van Litouwen.

FRANKEERMACHINE-STEMPELS

Brief met frankeermachine-stempel:

De tekst "PIRKIME TIK SAVO KRAST0 GAMINIUS" betekent: Laten we alleen producten uit eigen land kopen.
Het stempel "VOKIETIJA" betekend niets anders dan "Duitsland", waar de brief heen moet.

BRIEFKAARTFORMULIEREN EN BRIEFKAARTEN

Briefkaartformulier met postzegel:


Briefkaarten:




Briefkaart P 12, uit Kaunas ? naar Klaipeda, oktober 1927:


BIJZONDERE BRIEFKAARTEN
Van 1938-1940 wordt een aantal bijzondere briefkaarten uitgegeven met afbeeldingen uit Litouwen (P24-34). Een volledig overzicht met afbeeldingen is te vinden in het artikel 'Katalogisierung von Postkarten' in het tijdschrift Lituania (1996 ; nr. 6).
Deze briefkaart, met een gezicht op Kaunas, is verstuurd naar Vilnius, 15-XI.1939.
De briefkaart is uitgegeven in 1938 (P 24-3):

KLAIPEDA - MEMEL

Memel is de Duitse naam voor het Litouwse Klaipeda, gelegen in West-Litouwen aan de kust. Het gebied rond deze stad was tot de eerste Wereldoorlog Duits, maar werd daarna een mandaatgebied onder Frans bestuur.
Op 15 januari 1923 werd het gebied door Litouwen bezet. 22 Maart 1939 werd Litouwen gedwongen de stad het gebied weer aan Duitsland af te staan. Na de tweede Wereldoorlog kwam het gebied bij de Sovjet-republiek Litouwen.
Vanaf augustus 1925 moesten er Litouwse postzegels gebruikt worden. Op deze prentbriefkaart "Schwarzort", is het stempel Klaipeda te zien met een Litouwse postzegel, naar Engeland:

Het stempel met het Litouwse Klaipeda is wel van het Duitse 'brugtype'.



Uit Kaunas, 1939, naar Memel, naar 'Vokietija' (= Duitsland!) via Königsberg:

---

Tijdschriften:
BLPSNY = Bulletin Lithuanian Philatelic Society of New York
DBZ = Deutsche Zeitung für Briefmarkenkunde / Deutsche Briefmarken Zeitung
HBG = Het Baltische Gebied[in het Nederlands]
Lituania [in het Duits]

Erste Internationale Vereinbarung / Ricardas Vainora In: Lituania 1996 ; nr. 6. - p. 317-319	[About: first international agreement between Lithuania and Germany about the postal traffic, with the text] {P}
Katalogisierung von Postkarten - Ganzsachen / zusamengesteltt von Fugalewitsch / Kazlauskas In: Lituania 1996 ; nr. 6. - p. 330-348	[About: overview -with pictures- of the postcards (with imprinted stamp) of Lithuania 1938-1940 P24-P34] {P}
De Litouwse postdiensten in Westelijk Wit-Rusland in 1919 / Andrew Cronin In: HBG 1990 ; 15. - [8 p.]	{P}
Posttariffe in Litauen (1919-1940) / Pranas Kazlauskas In: Lituania 1995 ; nr. 3. - p. 122-123	[About: postal rates in Lithuania 1919-1940] {P}
Spezial-Ganzsachen-Katalog der Baltischen Staaten : Estland Lettland Litauen Düsseldorf : Philatel, 1976. - p.8-12: Litauen	{B}
Lithauen In: Nederlandsch Tijdschrift voor Postzegelkunde 1919 ; no. 3. - p. 44 + 1919 ; no. 6. - p.87-88	[About: the first postage stamps of Lithuania] {B}{P}
Fälschungen und Echtheitskriterien in der Litauen-Philatelie (1918-1940) / Udo E. Klein In: Lituania 1995 ; nr. 4. - p. 192-199	[About: the printings of the three Kaunas-issues, Mi. 9-26, falsifications of the first stamps of Lithuania] {P}
Fälschungen und Echtheitskriterien in der Litauen-Philatelie (1918-1940) / Udo E. Klein (1.Forts.) In: Lituania 1996 ; nr. 5. - p. 240-248	[About: falsifications of the Kaunas-issues Mi. 10-I en 15-I] {P}
Litauen - ein Geheimtip für Sammler und forschende Philatelisten (IV) / Hermann Logsch In: DBZ 1982 ; nr. 14. - p. 2625-2629	[About: Vilnius-issues, Mi. 1-8, and first Kaunas-issue, Mi. 9-12] {B}{P}
De eerste Kaunas uitgave / Ruud W. van Wijnen In: HBG 1985 ; 5. - [25 p.]	[About: the first Kaunas-issue] {P}
De tweede Kaunas uitgave / Ruud W. van Wijnen In: HBG 1986 ; 8. - [7 p.]	[About: the second Kaunas-issue] {P}
De "Marijampole" druk van de Kaunas uitgifte / André de Bruin In: HBG 1988 ; 11. - [4 p.]	[About: the 'Marijampole'-print of the Kaunas-issue] {P}
Litauen - ein Geheimtip für Sammler und forschende Philatelisten (III) / Hermann Logsch In: DBZ 1982 ; nr. 13. - p. 2443	[About: Sruonga and his falsifications] {B}{P}
Litauen - ein Geheimtip für Sammler und forschende Philatelisten (V) / Hermann Logsch In: DBZ 1982 ; nr. 15. - p. 2777-2780	[About: second, Mi.13-19, and third, Mi. 20-26, Kaunas-issue ] {B}{P}
De derde Kaunasuitgave / Ruud W. van Wijnen In: HBG 1989 ; 14. - [8 p.]	[About: the third Kaunas-issue] {P}
Spoorpost	Railway Post
Litouwen - treinpost : de trajecten, de stempels In: HBG 1983 ; 1. - [16 p.] + Aanvulling 1984 ; 3. - [1 p.]	[About: railway post, lines, postmarks] {P}
Litouwen 1914-1940 [en] de ontwikkeling van de spoorlijnen in het Memelgebied / [Ruud van Wijnen] In: HBG 1983 ; 2. - [2 p.]	[About: railway post, lines, postmarks in Memel-area] {P}

---

Tsaristische periode

1939-1944 Sovjet - Litouws - Duits

1944-1990 Sovjet

1990- Onafhankelijk