Etymologie ofwel herkomst van de wetenschappelijke namen voor fossielen

• Latijnse woorden
• Griekse woorden
• woorden andere herkomst
• eigennamen
• uitspraak van Latijnse termen

Natuurlijke staan wij open voor elke aanvulling en opmerking van deze lijsten.
PvK, juni 2001

A

a-

acceleratus

versneld

beschleunigt

accordo

overeenstemmen

übereinstimmen

actualis

werkelijk

wirklich

actus

werkelijkheid

Wirklichkeit

acutus

scherp, plots

scharf

addo

bijvoegen, toevoegen

hinzufügen

aegrum

krank, degeneriert

aequus

gelijkmatig

gleichmäβig

affinis

naburig, verwant

angrenzend, benachbart, verwandt

affinus

gerelateerd

related, with an affinity

alatus

met vleugels

winged

albescens

bleek, wit van kleur

pale, whitish

albidus

witachtig

weiβlich

whitish

albus

wit

weiβ

white

alter

de andere

der andere

alternus

alternerend; veelal: niet direct tegenoverliggend

alternating, usually meaning: not directly opposite

ambiguus

niet éénduidig

zweideutig

androgyn

tweeslachtig

zwitterhaft

angularis

hoekig

winklig

angulosus

hoekig, kantig

eckig

angulus

hoek

Winkel

annulatus

voorzien van ringen

beringt

annulosus

voorzien van ringen

beringt

antecedo, antecedens

voorafgaand, prioriteit nemend

Vorangehen, den Vorrang abgewinnen

aplanatum

effen, vlak

eben

argenteus, argentus

zilverkleurig

silvery

aries

ram

Widder

armatus

bewapend

bewehrt

assimilus

goed gelijkend

ziemlich ähnlich

atro-

(voorvoegsel) minder, kleiner; donkerder (bij kleuren)

attritus

abgerieben

aurantiacus

oranje-rood

orange-red

B

bi- (bis)

twee (in koppelwoorden), dubbel

zwei-, zweimal

bifer

dubbel dragend

zweimal tragend

borealis

noordelijk

nördlich

bothrioid

pokdalig, met putjes

bothrion

kuiltje, gat

botryoid

druiventros gelijkend

brevi- (brevis)

(voorvoegsel) kort, kort

kurz, schmal

short

brevisimus

zeer kort

very short

brunneus

bruin

brown

bucca

wang, mond

bulbus

bolvormig, bol

C

capra

Geitebok; geit

Ziegenbock; Ziege

carinatus

voorzien van een kiel

gekielt

caverna

holte, gat

Höhlung, Loch

cella

afscheiding, kamer

(Wohn) Kammer

centrum (centri-)

middelpunt

Mittelpunkt

cerussa

loodwit (kleur)

Bleiweiβ

circum-

rondom (voorvoegsel)

clarus

helder, licht

hell, licht

co-, con-

(voorvoegsel) met, samen, gelijk

Zusammen

similar

coartare

versmallen

verengen

coccineus

helder rood

bright red

collum

pilaar, steel, stengel

Stengel

complanosus

geëffend

geebnet

compressum

zusammengedrückt

comprimo

zusammendrücken

concordo

overeenstemmen

übereinstimmen, einig sein

conformis

gelijkvormig, gelijkwaardig

gleichformig

confusus

ungeordnet

confusus

verward, duister

verworren

cornucopia

Füllhorn

cornutus, cornuta

gehoornd, voorzien met hoorns

gehörnt

horned

corona

kroon

Krone

coronula

kleine kroon

Krönchen

costa

ribbe

Rippe

costatus, costosus

voorzien van ribben

berippt

crassi- (crassus)

(voorvoegsel) dik

dick

thick-

crux

kruis

Kreuz

cuneus

wig, spie

Keil

curvus

gekromd

gekrümmt

D

de-

vanaf, naar beneden, neer

von-, herab

deformis

vervormd

deformed

deleo

uitwissen, wegvagen, vervagen

auslöschen

densus

dicht, vol

dicht

densus

dichtopeen, compact

dicht

dentatus

getand, reeks met punten

toothed, with a series of points

depressus

niedergedrückt

detritus

abgerieben

dextra

rechts, rechtshoudend

die Rechte, rechte Hand

digitus

vinger

Finger

dilato

uitstrekken, uitrekken

Ausdehnen

distinctus

anders dan. afwijkend

verschieden

domus

huis, behuizing (soms: woonkamer)

Behausung (Wohnkamer)

dorsalis

rugzijde

zum Rücken gehörig

dorsum

rug(zijde)

Rücken

E

-eides

gelijkend op

-ähnlich

elatus, elata

lang, groot

tall

elongatus

lang

long

ex-

(voorvoegsel) uit, weg van, aan de buitenzijde

F

factus

gevormd

gemacht, ausgebilded

falcatus

sikkelvormig

sichelförmig

falx

sikkel

Sichel

fastigatus

nokvormig

firstartig

feno-

(voorvoegsel) zichtbaar, duidelijk

ferre

dragen, torsen

tragen

filum

draad(je)

Faden

fimbriatus

van franje voorzien

mit Franzen versehen, gekräuselt

fissum

spleet, opening

Spalt

fissura

spleet, gleuf

-foor

drager (achtervoegsel)

foramen (plur. foramina)

opening, gat in omhulsel

-forme, -formis

(achtervoegsel) gelijkend op

-förmig

G

globosus

bolvormig, kogelvormig

kugelförmig

globus

bol

Kugel

glossa

tong

gravis

zwaar

Schwer

H

hircinus

??opstaande rand

vom Bock

humilis

dwergvorm, laag

dwarf, low

I

ibex

steenbok

Steinbock

impendere

overhangen

über etwas hängen

intermedia

in der Mitte

interruptus

onderbroken, gestopt

unterbrochen

involut

einander umfassende Windungen

irregularis

onregelmatig

regellos

K

L

lacunatus

verdiept

vertieft

laqueus

(opgerold) touw

(aufgerolltes) Seil

latus

breed, plat

breit

levigatus

geglättet

levis

glad

glatt

levissimus

de gladste

der glatteste

lineatus

gestreept

gestreift

lobatus

lobbig

gelappt

locus

plaats, plek

longus

lang

lang

luridus

vaal, bleek

blaβ

luteus

geel

yellow

M

macer

slank

dünn

macula

vlek

Fleck

maculatus

gefleckt

maximus

de grootste

the largest

medius

medium

medium

miserablis

armzalig, schraal (of: bijna geen)

ärmlich (oder: nahezu keine)

multi-

meervoudig

viel-

N

neglectus

verwaarloosd, verzuimd

vernachlässigt

niger

zwart

black

nodosus, nodulatus

voorzien van knobbels

beknotet

nodulosa

met kleine knobbels

with small nodes

nodus

knobbel

Knoten

nudus

kaal, naakt

nackt

numisma

muntgeld

Münze

O

obliquus

schuin, zijdelings

seitlich, schief

oblongatus

ovaal

oval

oblongus

langwerpig

länglich

obtusus

afgeknot

abgestumpft

-oides

gelijkend op

ahnlich wie

orbis

baan (soms: winding)

Rundscheibe (hier: Windung)

P

paniceus

van brood gemaakt (gelijkend op brood)

aus Brot gemacht

par

gepaart

pauci

wenige

pinguis

stevig

dick

planus

plat, in één vlak

flach

pleio-, pleo-, plio-

meer (voorvoegsel)

plicare

vouwen

falten

pontus

steunribbe

Woge

porphyreus

paars

purple

post-

achter (voorvoegsel), na

pre

voor (-afgaand)

vorhergehend

primus

de eerste

der erste

pro

voor (-loper)

vor (-läufer)

prope

bijna

nahe

pseudo

verkeerd, fout, (soms in de zin van: gelijkend op)

falsch

pumilus

dwergvorm, klein

dwarf, small

purpureus, purpurea

paars, soms: donker rood

purple

R

radere

gladknippen

abrasieren

rarus

(oft: weitmaschig, spärlich)

reclino

terugbuigen

zurückbiegen

resupinatus

teruggebogen

zurückgebogen

retusus

afgeknot

stumpf

robustus

sterk, robust

strong, robust

rota

wiel

Rad

rotundus

gerundet

ruga

rimpel, kreukel

Runzel

rumpere

onderbreken

unterbrechen

S

saggitarius

pijlvormig

zu den pfeilen gehörig

salebrosus

hobbelig, oneffen

holperich, unregelmäβig

sanguineus

bloed-rood

blood-red

semi-

half-

halb-

serpens

slang

Schlange

serratus

rand met zaagtanden

with saw tooth edge

serrulatus

fijn getand of gezaagd

sex, sex-

zes, zesde (afk. van sextus), geslacht (Anglicisme van sexus)

sextus

de zesde

sexus

geslacht

sfeno-

(voorvoegsel) wigvormig

solaris

zur Sönne gehörig

solarium

zonnewijzer

Sonnenuhr

spina

doorn, uitsteeksel

Dorn

spiniger

doornachtig

dornig

spiratissimus

sterkst gewonden

der gewundenste

spoliatus

ausgeplündert, der Waffen beraupt (d.h. es bez. sich oftmals auf fehlende Stacheln, usw)

stellaris

zu den Sternen gehörig

striatissima

zeer fijn gestreept

die gerippteste

striatus

gestreept

gestreift

strictus

kort, afgemeten

kurz

sub-

(voorvoegsel) onder, minder, onderliggend, bijna, tamelijk, ondergeschikt

untergeördnet, ähnlich, unter, fast, ziemlich

sulcatus

gegroefd

gefurcht

sulcus (plur. sulci)

groef, gleuf, spleet

Furche

super-

(voorvoegsel) boven, overmatig

supra-

(voorvoegsel) boven, daarboven

oberhalb

T

tener

teer, fragiel, fijn

zart

tenuis

dun, fijn, smal

fein, eng

tortus

gedreht

U

unda

golf

Welle

undulatus

golvend

gewässert, gewellt

V

ventricosus

dikbuikig

dickbäuchig

vermis

worm

Wurm

violaceus

violet, paars

violet

virens

groen

green

viridis

groen

green

vitreus

glazig, van glas

gläsern

vulgaris

algemeen, gewoon

common, vulgar, ordinary

X

xanthinus

geel

yellow

zonalis

in banden verdeeld

banded

acantha

uitsteeksel, doorn

Dorn

alox

groef, insnoering

Furche

amphi

beiderseits, um … herum

apo-

von … weg

arneiós

ram

Schafbock, Widder

aster

ster

Stern

callos, calli

mooi

schön

ceras

hoorn

Horn

cymbium

drinkschaal

Trinkschale

deros

huid, (schaal)

Haut, (Schale)

diskos

schijf

Scheiben

echis

slang

Schlange

-eides (-ides)

gelijkend (op)

ähnlich (wie)

eo-

zogenaamd, voorafgaand

vermeintlich, vorhergehend

ep(i)-

an, auf, bei, darauf

epi

naast, buiten

daneben

eu-

volledig, geheel

gut-, wohl-

harpe

Sichel

heteros

verschieden

holcos

insnoering

Furche

hyper-

bovenmatig, buitensporig

übermäβig

leptos

slank

dünn

liparos

gevuld, gezet, dik, zwaar

dick, voll

lobos

lob

Lappen

'Lytoceras'

Lösehorn (d.h. teilweise von einander gelöste Windungen)

mega

groots

groβ, hoch

mikros, (micros)

klein

klein

morphé

vorm, figuur, voorkomen

Gestalt

neos

nieuw

neu

noton

rug(zijde)

Rücken (auch: Kiel)

ophis

slang

Schlange

oxys

scherp

scharf

paltos

gewirbelt

para

neben

pettos

speelsteen

phricodés

griezelig, akelig

schauerlich

phyllon

Blatt

platys

plat, effen, vlak

flach

pleura (-o)

zijkant (v.d. borst), zijde, rib

Seite, Rippe

poly eidis

veelvormig

vielgestaltig

polys

meervoudig, veel

Viel

psilos

naakt

nackt

ptychos

Falte

rhynchos

snavel

Schnabel, Öffnung

stenos

kort, smal, klein

eng, schmal

stoma

mond, opening

Mund

tmegas

groef, gleuf

Furche

tragos

Bock

tropis

Schiffskiel

xiphos

zwaard

Schwert

mutique (frans)

ohne Grannen

-ites

veel gebruikte uitgang voor "verstening"